PinterestFacebookInstagram

Moje Montessori

Montessori w domu czyli uczymy się od dzieci jak być wielkimi

Książki o metodzie Montessori dla rodziców (teoria + pomysły na aktywności)

16 listopada 2018 | kategoria 18 - 24 miesiące, 2 - 2,5 roku, 2,5 - 3 lata, 3 - 4 lata, 4 - 5 lat, Dla najmłodszych (0-12 miesięcy), Książki, Książki o metodzie Montessori

Jedną z rzeczy, o które najczęściej mnie pytacie, to skąd wziąć informacje o metodzie Montessori? Gdzie można dowiedzieć się, o co w niej chodzi, co to są te pomoce Montessori i jak rozszyfrować pojęcia takie jak chłonny umysł, faza wrażliwa czy wewnętrzny nauczyciel? Czy na prawdę dzieci tylko pracują a wcale się nie bawią? Rzeczywiście nie ma nagród i kar? Czy ta metoda nadaje się dla mnie i mojego dziecka (Maria Montessori podobno kiedyś powiedziała, że jej metoda nadaje się dla każdego dziecka, lecz nie dla każdego rodzica 🙂 )?

 

I ja, odpisując na wasze wiadomości i komentarze, niezmniennie piszę: sięgajcie po książki. Obecnie, kiedy w internecie można spotkać się z wieloma wątpliwymi informacji na temat pedagogiki montessoriańskiej, książki (a w szczególności książki autorstwa samej Marii Montessori) stanowią rzetelne źródło wiedzy.

 

Moje Montessori Książki o metodzie Montessori dla rodziców

 

W tym wpisie pokaże wam książki o metodzie Montessori skierowane do rodziców i dostępne po polsku. Opowiem wam, jakie informacje w której książce znajdziecie i przy każdej z nich znajdziecie również link do jej dłuższej recenzji (o ile taką napisałam czy znalazłam w innym miejscu w sieci).

 

Książki podzieliłam na dwie grupy: teoria oraz pomysły na aktywności. Oczywiście zachęcam was żeby zacząć od książek z tej pierwszej grupy, wgłębiając się w informacje o samej metodzie, i dopiero później sięgnąć po pozycje bardziej praktyczne. Dlatego że, jak twierdziła Maria Montessori, wszystko zaczyna się od przygotowanego dorosłego.

 

Teoria

 

Moje Montessori Książki o metodzie Montessori - teoria

 

1. Maria Montessori, Sekret dzieciństwa, Wydawnictwo Naukowe PWN

2. Maria Montessori, Domy dziecięce, Wydawnictwo Akademickie Żak

3. Maria Montessori, Odkrycie dziecka, Wydawnictwo Palatum

 

 

Do tej pory w polskim tłumaczeniu ukazały się trzy książki autorstwa Marii Montessori: Domy dziecięce, Odkrycie dziecka oraz Sekret dzieciństwa. Od razu wam powiem, że w tych książkach nie znajdziecie wielu konkretnych i praktycznych wskazówek do pracy z dzieckiem. Dowiecie się jednak o wiele więcej: pomogą zrozumieć wam tę często nierozumianą wizję dziecka w oczach Marii Montessori. Wizję, w której główną rolę odgrywają szacunek, wolność, niezależność i miłość. Pamiętajcie o tym, że niektóre książki zostały napisane ponad 100 lat temu i swoim językiem mogą wydawać się trudne czy trochę górnolotne. Idee w nich wyrażone oraz ciepły ton wyczuwalny we wszystkich jej dziełach czynią je jednak bardzo współczesnymi.

 

Hmmm, od której najlepiej by zacząć? Ja myślę, że od Sekretu dzieciństwa. Sekret dzieciństwa jest przepiękną, tak trochę filozoficzną książką, w której Maria Montessori opisuje dziecko wraz z jego światem wewętrznym który tak bardzo różni się od świata dorosłych i jest przez nas często nierozumiany. Zastanawia się nad dzieckiem, jego stosunkiem do nas dorosłych, do otaczającego go świata czy do społeczeństwa. Znajdziecie w niej bardzo wiele ciekawych rozdziałów na tematy takie jak Naturalne instynkty, Godność, Cisza, Duchowe przygotowanie nauczyciela czy Dziecko nauczyciel żeby wymienić tylko kilka. Jeśli pragniecie zrozumieć o co w metodzie Montessori chodzi, jak traktuje dziecko i z jakiej wizji się wywodzi – to jest książka dla was.

 

 

Moje Montessori Sekret dzieciństwa

 

 

Odkrycie dziecka natomiast jest już książką bardziej praktyczną. Dowiecie się z niej wiele informacji o teorii metody, jej historii, o powstawaniu pierwszych Domów dziecięcych ale przeczytacie w niej też mnóstwo konkretnych i praktycznych informacji: o tym jakie cechy różne materiały i pomoce powinny posiadać i dlaczego, jak prowadzić lekcję, jak powinno wyglądać przygotowane otoczenie. Znajdziecie tu też rozdziały poświęcone tematom takim jak dysciplina czy nagrody i kary. Inne rozdziały zgłębiają naukę czytania, pisania, liczenia czy wychowania muzycznego. Jest w nich mowa o różnych pomocach Montessori z tych dziedzin, nie znajdziecie tu jednak bardziej konkretnych opisów pomocy, kolejność ich wprowadzania czy scenariusze prezentacji, są to raczej zarysy. Jest to jednak książka jak najbardziej godna polecenia, ja do niej często powracam.

 

Domy dziecięce są książką Marii Montessori, którą czytało mi się najtrudniej. Może jest to dlatego, że jej ostatnie wydanie (z 2005 r.) oparte jest o tłumaczenie pochodzące z 1913 r. i czyta się trochę topornie. Znajdziecie w nim rys historyczny metody oraz część poświęconą jej założeniom, większa część książki mówi jednak o Domach dziecięcych (czyli przedszkolach prowadzonych przez Marię Montessori i jej współpracowników): jak wyglądał tryb życia oraz różnego rodzaju zajęcia i ćwiczenia. W rozdziałach poruszone są tematy takie jak rola przyrody w wychowaniu, kształcenie zmysłów, nauka czytania i pisania oraz początki arytmetyki. Ogólnie polecam, ale zdecydowanie nie jako pierwszą lekturę. 😉

 

 

4. Susan Mayclin Stephenson – Radosne dziecko

Podtytuł książki – Niezbędnik Montessori od narodzenia do lat trzech sugeruje, że książka skierowana jest najbardziej do rodziców (opiekunów) najmłodszych dzieci. Czyta się ją szybko (ma 40 stron) i jej polską wersję można darmowo pobrać stąd. Jest dobrym (i niewymagającym) początkiem dla osób dla rodziców maluszków, którzy po raz pierwszy stykają się z ideą Montessori. Znajdziecie w niej dużo informacji na temat przygotowania domu i otoczenia na przyjście dziecka, zabawek, rozwoju języka, samodzielności, jedzenia, chodzenia czy spania (choć muszę przyznać, że akurat nie we wszystkim się z nią zgadzam – na przykład jeśli chodzi o słowa o karmieniu piersią). Ta książka to dobry początek, ale zachęcam was jednak do sięgnięcia również po inne pozycje z tej listy.

 

 

5. Charlotte Poussin – Metoda Montessori – naucz mnie robić to samodzielnie, Wydawnictwo RM

Ta książka najbardziej przydatna będzie dla rodziców dzieci w wieku od trzech do sześciu lat, dlatego że spora część książki poświęcona jest właśnie tej grupie wiekowej i aktywnościom do niej skierowanych. Myślę jednak, że bardzo dużo przydatnych informacji znajdą w niej wszyscy pragnący zgłębić temat pedagogiki Montessori: jej historię, zasady czy etapy rozwoju dziecka. Jeśli jednak chodzi o pomoce, materiały, przystosowanie otoczenia do potrzeb dziecka czy podejście do dyscypliny – te tematy są zgłębione biorąc pod uwagę właśnie grupę wiekową 3 – 6 lat. Pisałam kiedyś jej dłuższą recenzję, po więcej inforrmacji zapraszam tutaj.

 

 

6. Małgorzata Miksza – Zrozumieć Montessori, Oficyna Wydawnicza Impuls

Rodzima polska pozycja wśród montessoriańskich książek. Może stanowić wartościowy początek zglębiania metody Marii Montessori. W tej niewielkiej książce (130 stron) znajdziecie informacje o pojęciach takich jak fazy wrażliwe, absorbujący umysł, polaryzacja uwagi czy normalizacja. Wytłumaczona jest rola nauczyciela, podejście do dziecka, jego samodzielności i niezależności, pojęcie przygotowanego otoczenia (raczej w środowisku przedszkolnym) czy pomocy rozwojowych. Niedawno ukazało się już jej ósme wydanie. Więcej informacji o tej pozycji znajdziecie tutaj, tu lub tu.

 

 

 


 

Jeśli natomiast szukacie pomysłów na to, jak pracować z dzieckiem w domu, mogą przydać wam się na przykład te pozycje:

 

Pomysły na aktywności

 

Moje Montessori Książki o metodzie Montessori - aktywności

 

 

 

1. Ève Herrmann – 100 pomysłów jak odkrywać świat, Wydawnictwo EGMONT (seria Biblioteczka Montessori)

Pomysły na pracę z dziećmi w kategorii wiekowej 3 – 6 lat w temacie geografii, przyrody, fizyki czy czasu. Więcej pisałam o niej tutaj.

 

 

2. Charlotte Poussin – Metoda Montessori do trzeciego roku życia, Wydawnictwo RM

Nie wiem, czy dobrze zrobiłam umieszczając tę książkę w kategorii pomysłów na aktywności a nie w kategorii teoria. Może i dobrze, dlatego że znajdziecie w niej ponad 100 pomysłów na zabawy. Nie jest to jednak książka wyłącznie o ćwiczeniach czy aktywnościach, dowiecie się z niej również mnóstwo informacji o rozwoju dziecka, jego potrzebach, fazach wrażliwych czy przygotowanym otoczeniu w domu – wszystko to nawiązując do okresu 0 – 3 lata. Może właśnie ta książka będzie pierwszą, po którą sięgniecie? Wiecej informacji o niej możecie przeczytać na przykład tutaj.

 

 

3. Maja Pitamic – Naucz mnie samodzielności, Wydawnictwo Kropki Trzy

Książka, którą obecnie może być już trudniej dostępna (zawsze jednak można poszukać w bibliotece 😉 ). Znajdziecie w niej zbiór pomysłów na aktywności dla dzieci w przedziale wiekowym 3 – 5 lat podzielonych do pięciu kategorii: umiejętności życiowe, rozwój zmysłów, rozwój językowy, umiejętność liczenia oraz umiejętności naukowe i przyrodnicze. Więcej informacji tutaj oraz tu.

 

 

4. Małgorzata Ceremuga – Montessori dla każdego – Samodzielnie odkryj świat, Wydawnictwo Znak emotikon

Ta pozycja to raczej zeszyt, nie książka. Znajdziecie w niej wiele propozycji ćwiczeń dedykowanych dzieciom w grupie wiekowej 3 – 7 lat z życia codziennego, edukacji językowej, przyrody czy matematyki (ja odkryłam w niej mały błąd na stronie o ptakach 😉 ). Więcej informacji tutaj.

 

 

5. Ève Herrmann – Biblioteczka Montessori – ćwiczenia – Odkrywaj bogactwo przyrody, Wydawnictwo EGMONT

Bardzo ciekawy zeszyt dedykowany dzieciom w przedziale wiekowym 4 – 7 lat. Na pewno wart uwagi, moją recenzję możecie znaleźć tutaj. (O innych materiałach z serii Biblioteczka Montessori pisałam jeszcze tutaj oraz tu.)

 

Moje Montessori Biblioteczka Montessori ćwiczenia

 

 

6. Delphine Gilles Cotte – Metoda Montessori w domu – 80 zabaw edukacyjnych, Wydawnictwo RM

Jak już sam podtytuł sugeruje, znajdziecie tu pomysły na 80 zabaw edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym do zrobienia w domu, w większości z rzeczy które już w domu macie albo na które musicie wydać na prawdę niewielkie pieniądze. Moją receznję tej pozycji znajdziecie tutaj.

 

 

7. Brigitte Ekert – Metoda Montessori na cztery pory roku, Wydawnictwo RM

Zbiór 70 zabaw edukacyjnych dla dzieci w wieku 3 – 6 lat  podzielony na cztery części nawiązujące do poszczególnych pór roku. Więcej informacji możecie przeczytać tutaj lub tu.

 


 

Książki, które wam pokazałam w tym wpisie nie są oczywiście jedynymi książkami o metodzie Montessori dostępnymi po polsku. Zrobiłam tylko ich mały wybór zbierając w jednym miejscu te, które najbardziej mogą przydać się rodzicom chcącym bliżej poznać pedagogikę montessoriańską. Wgłębiając się w nią bardziej, można znaleźć również inne wartościowe pozycje, ale o nich napiszę może już w innym wpisie. 😉

 

 

PS: Jeśli macie jakieś pytania, pytajcie śmiało! 🙂

Powiązane wpisy

Komentarze

  1. Chciałabym uczyć dziecko pisać i czytać. W metodzie Montessori, ale mam wątpliwości co do tego, które ćwiczenia wybrać i w jakiej kolejności. Czy w którejś z tych książek jest to opisane krok po kroku? Czytałam różne posty na ten temat u Ciebie i na innych stronach (też po angielsku), ale nie mogę znaleźć czegoś, co opisywalo by tą drogę od początku do końca

    • Niestety obecnie nie ma po polsku książki poświęconej edukacji językowej w metodzie Montessori, w której byłoby po kolei wytłumaczone jak pracować. Po polsku możesz znaleźć np. książkę „Język oknem na świat – edukacja językowa w pedagogice Marii Montessori” (http://palatum.pl/?63,jezyk-oknem-na-swiat-edukacja-jezykowa-w-pedagogice-marii-montessori-br-&PHPSESSID=oh8h6qu30l5vgjk6ahrr440vc2), ale jest to książka raczej o teorii, nie znajdziesz tam praktycznych informacji o ćwiczeniach. Jeśli interesują Cię również książki po angielsku, dostępna jest na przykład książka „Montessori Read & Write: A Parents’ Guide to Literacy for Children” autorstwa Lynne Lawrence.

      • Mam bardzo podobny problem. Miriam, a może stworzyłabyś wpis o tym jak nauczyć dziecko czytać i pisać, jakich pomocy i jakie aktywności po kolei wprowadzać, by miało to „ręce i nogi” 😉

      • Dzięki ogromne za odpowiedź, poszukam obu pozycji

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *